कांग्रेसमा आन्तरिक लोकतन्त्र रहेन – एनपी साउद (नेता, नेपाली कांग्रेस)


० वरिष्ठ नेता शेरबहादुर देउवाले हरेक पाइलामा भांजो हाल्न खोजेजस्तो देखिन्छ नि, यसले निर्वाचित सभापतिलाई काम गर्न अप्ठ्यारो परेको छैन र ?
– शेरबहादुर देउवाले भांजो हाल्यो भन्नु गलत हो । पार्टीको विधान र सहमतिका कुरा गर्दै भांजो हुन्छ भने म त्यसलाई केही भन्दिनं । होइन भने शेरबहादुर देउवाले सभापति कोइरालालाई सल्लाहबमोजिम पार्टीलाई अगाडि बढाऔं भन्दै आउनुभएको छ । बरु सभापतिजीले म निर्वाचित सभापति भएकाले मेरो चाहनाबमोजिम काम गर्न पाउनुपर्छ भनेर पार्टीभित्र एक्लै हिंड्न खोजिरहनुभएको छ ।
० कहिले तरुण, विद्यार्थी त कहिले विभाग भन्दै देउवाले खाली खोचे थाप्ने गरेको आरोप छ नि, तपाईं के भन्नुहुन्छ ?
– नेपाली काङ्गे्रस प्रजातान्त्रिक पार्टी भएकाले वाद–विवाद, बहस हुनु स्वाभाविक हो । पार्टीलाई एकल सोचले होइन सबैको चिन्तन र छलफलअनुसार अघि बढाउनुपर्छ भन्ने हाम्रो मान्यता हो । अहिले मुलुक अत्यन्त विषम स्थितिबाट अघि बढिरहेको छ, यस्तो बेला सभापतिजीले पार्टीका सबै साथीसंग सल्लाह गरेर अघि बढ्नुको सट्टा विधानविपरीत निर्णय गर्दै अघि बढेकोले हामीले ट्रयाकबाट हिंड्न आग्रह गरेका हौं । खोचे थाप्ने काम गरेका छैनौं ।
० सभापतिप्रति तपाईंहरू आक्रामक शैलीले प्रस्तुत हुने र बैठकमा नोट अफ डिसेन्ट लेख्ने प्रक्रियाले काङ्गे्रसलाई कहां पु¥याउला ?
– हाम्रो कामना र चाहनाअनुसार सभापतिले प्रभावकारी रूपले काम गर्नुभयो भने त्यसको प्रभाव सिङ्गो मुलुकलाई पर्छ भन्ने हो । अहिले जनताले काङ्गे्रसको नेतृत्व के गर्छ भनेर हेरिरहेका छन् । यस्तो बेला तरल राजनीतिलाई सही दिशा दिनका लागि नेपाली काङ्गे्रसमाथि चुनौती आइपरेको छ । पार्टीभित्र तेरो, मेरो नभनीकन यो चुनौतीलाई पार गर्नुपर्नेमा सभापतिजीले विधानविपरीत आफ्नै ढङ्गले अघि बढेका कारण हामी बाध्य भएर नोट अफ डिसेन्ट लेखेका हौं । यतिखेर काङ्गे्रसले सत्ताको नेतृत्व गर्ने कुरा गरे पनि सत्ता चलाउने सामथ्र्य र कौशल दुवै गुमाएको त होइन भनेर जिज्ञासा प्रकट हुन थालेको छ ।
० बाबुराम भट्टराई नेतृत्वको सरकारले अध्यादेशबाट देश चलाउने र निरङ्कुश शैली अपनाइरहेको बेला त्यसको प्रतिकार गर्नुपर्नेमा घरझगडामै अल्मलिनु काङ्गे्रसका लागि कति सुहाउने कुरा हो ?
– तपाईंले गरेको प्रश्न सत्य हो । योबेला हामी एकीकृत माओवादीको सर्वसत्तावादका विरुद्ध एक भएर लाग्नुपर्ने थियो । तर, दुर्भाग्य हामी आपसी किचलोमै रुमलिएका छौं । यस्तो गम्भीर परिस्थितिमा काङ्गे्रसजस्तो पार्टी आन्तरिक झगडामा अल्मलिन नहुने थियो । नेतृत्वले झगडा मिलाउनभन्दा पनि त्यसलाई मलजल गरेर अझ बल्झाउन लाग्नु अत्यन्तै चिन्ताको विषय हो । सिद्धान्तमा काङ्गे्रस एक छौं र सहमत पनि छौं । नेतृत्वको कार्यशैलीप्रति हाम्रा गुनासा भने फरक छन् । महाधिवेशनमा एकले हार्ने र अर्कोले जित्ने अवश्य भयो । जितेर आएको नेतृत्वलाई सबैले सहयोग गर्नुपर्छ त्यो पनि सत्य हो । तर, सहयोग गर्ने वातावरण नै नबनाएपछि के गर्ने ? पार्टीभित्रको आन्तरिक विवादलाई बाहिर जान नदिई मिलाउने काम नेतृत्वको हो । यहां त्यस्तो हुन नसकेका कारण पार्टीभित्र आन्तरिक झैझगडा भएको हो ।
० प्रजातान्त्रिक पार्टीभित्र अप्रजातान्त्रिक गतिविधि भएको भन्न मिल्छ ?
– हामी अरू पार्टीलाई प्रजातन्त्रको पाठ सिकाउंछौं तर दुर्भाग्यका साथ भन्नुपर्छ हामै्र पार्टी आन्तरिक प्रजातन्त्रमा कम्युनिस्टहरूभन्दा पनि कमजोर बन्दै गएको छ । हिजो हामीले अधिनायकवादी भनेर भन्ने कम्युनिस्ट पार्टीभित्र आन्तरिक प्रजातन्त्रको ज्यादै अभ्यास भएको पाइन्छ । जन्मदै प्रजातान्त्रिक बनेर जन्मिएको काङ्ग्रेस पार्टीभित्र आन्तरिक लोकतन्त्र कमजोर छ भनेर भन्नु लाजमर्दो विषय हो तर बाध्यताबस सत्य कुरा भन्नैपर्ने हुन्छ ।
० पार्टीमा यति धेरै युवा नेतृत्वमा आउनुभएको छ नेतृत्वलाई घचघच्याउन सक्नुहुन्न ?
– मान्छे उमेरले मात्र युवा भएर हुंदोरहेनछ, उसको विचार पनि युवा हुनुपर्छ । गिरिजाबाबु यो धर्तीमा रहंदासम्म सधैं युवा रहनुभयो । तर, यहां भएका कतिपय युवाका विचार वृद्ध छन् । त्यसैले विचार परिवर्तन नभएसम्म केही गर्न सकिंदो रहेनछ । हाम्रा नेताहरू पनि पुरानै कायैशैलीबाटै अगाडि बढ्न खोजिरहनुभएको छ कि भन्ने भान हामीमा पर्न थालेको छ । नयां पुस्ताको नयां सोच र चिन्तनलाई नेतृत्वले आत्मसात् नगरेकै कारण पनि यसरी विवाद बढेको हो ।
० नयां पुस्ता पनि त गुट–उपगुटमा लागेको छ नि, होइन र ?
– हामीले गुट–उपगुटमा लागेर होइन कि पार्टीभित्र देखिएको ठाडो चिरालाई हटाएर तेस्रो नेतृत्वको अभ्यास गर्नुपर्छ भन्नेमा लागेका छौं ।
० पार्टीभित्रको गुटबन्दी अन्त्य गर्न तपार्इंहरूको पनि त भूमिका हुन्छ नि, के गर्नुभएको छ ?
– नेतृत्वले प्रायोजित रूपमा ठाडो हिसाबले लैजाने काम गरिरहेको छ । तपार्इंले भनेझैं गुटबन्दीबाट पार्टीलाई मुक्त पार्न हामी युवाको कांधमा जिम्मेवारी छ, त्यो सत्य हो । युवाहरू पनि विभिन्न खेमामा विभाजित भएको सबैले देखेको कुरा हो । दुई धारमा विभाजित युवालाई मिलनबिन्दुमा ल्याएर एक बनाएर नेतृत्वलाई कडा दबाब दिने हाम्रो अभियान चलिरहेको छ । हाम्रो त्यो अभियान र चाहना सोचअनुसार पूरा हुन सकेको छैन ।
० वरिष्ठ नेता देउवालाई उकास्नेमा तपाईं पनि पर्नुहुन्छ भनिन्न्छ नि सत्य के हो ?
– मलगायत दुवैतर्फका केही युवा साथीहरू पार्टीभित्रको आन्तरिक झगडा मिलाउन लागिरहेका छौं । हाम्रो पार्टीमा एउटा पुरानो रोग के छ भने जसले निस्वार्थ एकताको लागि भूमिका खेल्छ उसैलाई निरुत्साहित गर्ने र एउटा छाप लगाइने गरिन्छ । कसैले इमानदारी साथ नेताहरूलाई मिलाउन खोजिरहेको छ भने सडकमा उसका विषयमा नानाथरीका टिप्पणी गर्ने ऐंजेरूहरूका कारण पनि पार्टी सोचेजति एकता कायम गराउन सकिएको छैन । तपाईंले प्रश्न गरेकै उत्तर दिनुपर्दा जसले काङ्गे्रसका नेताहरूलाई हजुरिया गरेर अघिपछि गरेका छन् त्यस्ताले यस्तै कुरा गर्दै हिंडेको मैले पनि सुन्ने गरेको छ ।
० नेपाली काङ्ग्रेस पार्टीमा गिरिजाबाबुको आवश्यकता खट्किएको प्रतिक्रिया दिनुभएको थियो, सत्य हो ?
– गिरिजाबाबु रहंदासम्म उहांले सधैं एउटा लक्ष्यलाई निर्धारण गरेर अघि बढ्नुहुन्थ्यो । त्यसैले त्यतिखेर उहांको अभाव खड्किएको यथार्थ हो । लक्ष्यअनुसार त्यो प्राप्त गर्नका लागि गिरिजाबाबु कसैसंग सम्झौता नगरी तम्तयारी अवस्थामा अघि बढ्नुहुन्थ्यो र त्यो पूरा पनि हुन्थ्यो । यतिखेर लक्ष्यबिना तयारी गर्न खोजिएकोजस्तो देखिएकाो छ । यस्तो बेला गिरिजाबाबुको आवश्यकता कताकता खड्किएको सत्य हो ।
० अन्त्यमा भन्दिनुस् त काङ्ग्रेसभित्रको किचलो समाप्त पार्न के गर्नुपर्ला ?
– सभापति सुशील कोइरालाले गणेशप्रवृत्तिका मान्छेका कुरा नसुनेर चौडा छाती बनाएर आउने हो भने एक मिनेटमा काङ्ग्रेसभित्रको किचलो समाप्त भएर जान्छ । शास्त्रीय धुन र कुटिल बोलीले पार्टी एक हुंदैन भन्ने कुरालाई सभापतिले बुझ्नुभएकै छ । तर, त्यसलाई अब व्यवहारमा उतारेर पार्टी एक हुनुपर्छ । काङ्ग्रेस एक नभएसम्म मुलुकको संस्कारले पनि निकास पाउन सक्तैन ।

प्रस्तुति : महेन्द्र पाण्डे

१२ भाद्र २०६९, मंगलवार १९:५३ मा प्रकाशित

प्रतिकृया दिनुहोस

विशेष

सबै

दशैँको टीका लगाउन हिँड्नेको चहलपहल कम

दुर्गापक्षको मुख्य दिन आज मान्यजनको हातबाट नवदुर्गाको प्रसादका रुपमा शुभ साइतको प्रतीक रातो टीका एवं समृद्धिको प्रतीक जमरा लगाउन..

राप्रपा अध्यक्ष थापा अस्पतालबाट डिस्चार्ज

काठमाडौं । राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टीका अध्यक्ष कमल थापा अस्पतालबाट डिस्चार्ज भएका छन् । कोरोना संक्रमण..

गैरआवासीय नेपाली नागरिकता ऐन छिट्टै पारित हुने

लन्डन । संघीय संसद्, कानून, न्याय तथा मानव अधिकार समितिका सभापति कृष्णभक्त पोख्रेलले नेपालको संविधान २०७२ मा..

यो साता विदेशमा थप एक नेपालको निधन

लन्डन । विश्वव्यापी महामारी कोरोना भाइरस (कोभिड–१९) संक्रमणबाट यो साता विदेशमा थप एकजना नेपालीको ज्यान गएको छ ।..

कर्णाली सरकारले कोभिड सङ्क्रमितको निःशुल्क उपचार गर्ने

काठमाडौं । कर्णाली प्रदेश सरकारले कोभिड –१९ का लक्षणसहितका बिरामीको निःशुल्क परीक्षण तथा उपचार गर्ने भएको छ ।..