‘त्यस्ता’ प्रचण्डले सकेनन्, ‘यस्ता’ले के गर्लान् ?

कुनै पनि सरकार गठन भएका दिनदेखि नेपालमा अधिकांश नेपालीले प्रकट गर्ने जिज्ञाशा नवगठित सरकारको आयुका विषयलाई लिएर हुने गर्दछ । उता प्रधानमन्त्रीले शपथ लिँदै गर्दा यता सडकमा मानिसले प्रश्न गर्न थालिसकेका हुन्छन्, ‘यो सरकार अब कहिलेसम्म चल्न सक्ला ?’

तर, प्रचण्डको नेतृत्वमा बन्ने भनिएको नयाँ सरकारको आयु सरकार नजन्मँदै निश्चित भइसकेको छ । अब बन्ने सरकारको नेतृत्व नौ महिनासम्म कायम रहनेछ । यदि कांग्रेस सभापति शेरबहादुर देउवाले तत्काल प्रधानमन्त्री बन्ने इच्छा राखेनन् भने या देउवामाथि पार्टीभित्रै पर्नसक्ने दबाबले उनलाई प्रभावित गर्न सकेन भने माओवादीका अध्यक्ष प्रचण्ड प्रधानमन्त्री बन्ने निश्चितप्राय: छ । अति वामपन्थी पृष्ठभूमिका प्रचण्ड दक्षिणपन्थी भनिने कांग्रेसलाई वैशाखी बनाएर प्रधानमन्त्री बन्नु र प्रजातन्त्रवादको मुख्य रक्षक ठान्ने कांग्रेसले आफ्ना हजारौँ कार्यकर्ताको देह–विनासक प्रचण्डलाई शिरमा राखेर राजनीतिक यात्रा तय गर्नु इतिहासको आफैँमा रोचक सन्दर्भ हुन् । ब्वाँसो र हरिण नारिएर सुरु हुन लागेको यो ‘खेत जोताइ’ कसका निम्ति कति फलदायी हुने हो जानकारीका निम्ति केही साता या महिना प्रतीक्षा गर्नुपर्ने हुन्छ । सम्भावित प्रधानमन्त्री प्रचण्ड र उनको नेतृत्वको सम्भावित सरकारका बारेमा अहिलेदेखि नै नकारात्मक टीका–टिप्पणी गर्नु परिपक्वताको द्योतक होइन । तर, पहिले ‘बाघ’ प्रचण्ड र अहिलेका ‘लुमडी’ प्रचण्ड तथा उनको अवस्था एवम् सम्भाव्यताबारे चर्चा गर्नुलाई अवाञ्छित मान्न सकिँदैन । ‘बाघ’ प्रचण्डले के गरेका थिए र ‘लुमडी’मा रूपान्तरित प्रचण्डबाट कति काम हुनसक्ला त्यसबारे सङ्क्षिप्त विवेचनाको प्रयास यहाँ गरिएको छ ।

हिजो जतिबेला (वि.सं. २०६५ मा) प्रचण्ड प्रधानमन्त्री बनेका थिए, त्यसबेला मुलुक माओवादीमय बनेको थियो । माओवादप्रति जनतामा आशा र त्रासको भाव उच्च ‘फ्रिक्वेन्सी’मा थियो, प्रचण्डलाई चुनौती दिनु त्यसताक एक बहादुरीपूर्ण कार्य मानिन्थ्यो । मानिस मात्र होइन, हावा, रूख पात र जीव, जनावर पनि प्रचण्डको भावनाविपरीत चल्न खोज्दैनन् झैँ भान हुन्थ्यो त्यसताक । एउटा खुँखार तानाशाहले कठोर निरङ्कुश शासन व्यवस्थाको बलमा पैदा गर्न सक्ने त्रास प्रचण्डले लोकतन्त्रकै आवरणभित्र सृष्टि गरेका थिए । पार्क चुङ ही या ली क्वान युजस्तै देश निर्माणको दृष्टि, नीति, कार्यक्रम र प्रतिबद्धता भइदिएको भए प्रचण्डले उक्त समयको उच्चतम उपयोग गर्न सक्थे । जनताको चाहना र माग धेरै कठिन र दुर्लभ प्रकृतिका थिएनन्, छैनन् । कर्मचारी प्रशासनबाट सजिलै र समयमै सेवा उपलब्ध होस्, बिरामी पर्दा उपचार गर्न पाइयोस्, सडक या हवाईयात्रा सहज, सरल र सुविधायुक्त भइदेओस्, महँगीमाथि नियन्त्रण कायम होस्, विकास निर्माणका काम सहज ढङ्गले अघि बढुन्, कर्मचारी प्रशासन र उच्च राजनीतिक तहबाट हुने भ्रष्टाचार र घुसखोरीमा लगाम लागोस्, रोजगारीको अवसर प्राप्त होस्, गरिखान पाउने वातावरण बनाइयोस् र देशको राष्ट्रियता तथा राष्ट्रिय एकता सुदृढ होस् भन्नेबाहेक अर्को कुनै चाहना जनतामा थिएन, छैन ।

तर, प्रचण्डले त्यसबेला जनताका उल्लिखित इच्छा सम्बोधन गर्ने तत्परता लिएनन्, लडाकुको रूपमा रहेका आफ्ना कार्यकर्ताको व्यवस्थापनलाई उनले उच्च प्राथमिकतामा राखे, कथित शान्तिप्रक्रियालाई ‘सार्थक निष्कर्षमा’ पुर्‍याउने भन्दाभन्दै उनले नौ महिना गुजारे र प्रधानसेनापतिसँग निहुँ खोज्न थालेपछि आफैँ सत्ताबाट बाहिरिए । देशको समय धेरैजसो प्रधानमन्त्रीले जसरी बर्बाद गरेका थिए त्यसैगरी प्रचण्डले पनि अवश्य समय बर्बाद गरेका हुन् । सत्ताच्युत भएपछिका करिब आठ वर्षमा प्रचण्ड भारी वर्षाको पानीले भिजाएको बिरालो प्रतीत भइसकेका छन् । काम गर्न सक्नेहरू तीन महिना मात्र पदीय जिम्मेवारीमा रहे भने पनि ‘देवशमशेर’ बन्न सक्छन्, क्षमताविहीनहरू सातपटक प्रधानमन्त्री बने पनि ‘भीमशमशेर’भन्दा माथिल्लो दर्जाका प्रमाणित हुन सक्दैनन् । काम गर्न सक्नेका निम्ति नौ महिना थोरै थिएन, तर ‘बाघ’जस्तो महसुस हुने प्रचण्डले नौ महिना इतिहासमा अङ्कित हुने कुनै गुन लगाउन सकेनन् ।

१४ श्रावण २०७३, शुक्रबार २१:३३ मा प्रकाशित

प्रतिकृया दिनुहोस

Email Subscription

विशेष

सबै

मालेका महासचिव मैनालीको दुर्घटनबारे छानबिन गर्न कार्यदल

काठमाडौँ, १६ फाल्गुण । नेकपा (माले)ले पार्टी महासचिव सिपी मैनाली सवार कार दुर्घटनाबारे छानविन गर्न कार्यदल बनाएको छ । शुक्रबार..

अडियो बाहिर ल्याउने मिश्रविरुद्द बाँस्कोटाले हाले मुद्दा

काठमाडौँ, १६ फाल्गुण । निर्वतमान सञ्चार तथा सूचना प्रविधिमन्त्री गोकुल बाँस्कोटाले आफूले कमिसन माग गरेको अडियो..

प्रचण्ड भन्छन्, ‘राष्ट्रिय सभामा वामदेव, अर्थमन्त्रीमा खतिवडाकै निरन्तरता’

चितवन, १६ फाल्गुण । सत्तारुढ नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी (नेकपा)का अध्यक्ष पुष्पकमल दाहाल ‘प्रचण्ड’ले..

पूर्वराज्यमन्त्री साहलाई ४ वर्ष कैद सजाय

धनुषा, १६ फाल्गुण । पूर्वराज्यमन्त्री सञ्जयकुमार साहविरुद्ध विशेष अदालतले अन्तिम फैसला सुनाएको छ । अदालतले साह..

मालेका महासचिव मैनाली सवार कार दुर्घटना

बर्दिबास, १५ फाल्गुण । नेकपा (माले)का महासचिव सीपी मैनाली चढेको गाडी दुर्घटनामा परेको छ । बिहीबार दिउँसो झापाबाट..