यथावस्थामा हुने चुनावले के निकास देला र खै ! :: जयप्रकाश त्रिपाठी

असन्तुष्ट पक्षलाई चुनावी प्रक्रियामा सहमत तुल्याउन अपनाइएका फकाउने, धम्क्याउने, फुक्र्याउने र गलाउनेजस्ता सबै उपाय भुत्ते सावित भएपछि अन्तत: उच्चस्तरीय राजनीतिक सयन्त्र नेकपा–माओवादी चुनावमा नआउने ठहरमा पुगेको छ । राजनीतिक र प्राविधिक तवरले समेत अव्यावहारिक ठहरिने हुनाले मात्र यसको औपचारिक घोषणा गर्न प्रमुख राजनीतिक दलहरू हिच्किचाएका हुन् । यसरी अन्तत: वैद्यहरू चुनावमा आउँछन् भन्ने दलीय दाबी हावादारी र प्रमुख भनिएका दलका नेताहरूको ‘तौल’ मापनको माध्यममा खुम्चिन पुगेको छ । तथापि, वैद्य पक्षलाई छोडेर उपेन्द्र यादव, अशोक राईलगायत अन्य साना दलहरूसँग वार्ता गरी तत्काल निचोडमा पुग्ने निर्णय संयन्त्रका तर्फबाट गरिएको छ । यसबाट नेकपा माओवादीसँगको वार्तामार्फत प्रमुख राजनीतिक दलहरू अपेक्षित परिणामको छेउछाउसम्म पनि पुग्न नसकी थाकेको प्रमाणित हुन्छ । 
मोहन वैद्यका मागहरू पूरा गर्नै नसकिने प्रकृतिका र मङ्सिर ४ को निर्वाचन टार्ने उद्देश्यबाटै प्रेरित रहेको तर्क गरिएको छ । यही निष्कर्षका आधारमा उच्चस्तरीय संयन्त्र माओवादीलाई छोडेर असन्तुष्ट अन्य तप्कासँग मात्र वार्ता गर्ने निर्णयमा पुगेको बुझ्न कठिन छैन । तथापि, माओवादीबाहेकका असन्तुष्ट पक्षको सर्त पनि त्यति सरल प्रकृतिका नभई वैद्यपक्षीय मागकै तुल्य–तुल्य नै छन् भन्ने हेक्का स्वघोषित रूपमा राजनीतिक आँधीबाट मुलुकलाई पार लगाउने जिम्मा लिएका दलीय संयन्त्रका नेताहरूलाई छ कि छैन, जिज्ञासाको विषय बनेको छ । कथं, वैद्यले जस्तै रुखो अडान यादव र राईहरूले पनि लिइदिए भने चुनावी सम्भावनाको ग्राफ कति खस्किने हो– नेताहरूले सायदै कुनै सोच बनाएका होलान् । एकातिर चुनाव सुनिश्चितताको निम्ति आफूहरू जुनसुकै लचकता अपनाउन तयार रहेको अभिव्यक्ति उनीहरू दिइरहेका छन्, सँगसँगै यो ढिपी पनि गरिरहेका छन् कि विगतका २५ र ११बुँदे सहमति–सम्झौताहरू यथावतै रहन्छन्, यसमा अब कुनै तलमाथि हुँदैन ! उनीहरूका अनुसार रेग्मी सरकारको निरन्तरता पनि अपरिहार्य छ र मङ्सिर ४ को निर्वाचन तिथि पनि अपरिवर्तनीय छ । यसप्रकारको पूर्वसर्तसहित पछिल्लो चरणमा सरकार तथा राजनीतिक संयन्त्रद्वारा ‘सर्तरहित वार्ता गर्न तयार रहेको’ बयानबाजी सार्वजनिक गरिँदै आएको छ । यसलाई राजनीतिक समस्या समाधानको इमानदार प्रयास नै मानिदिए पनि यो उत्तिकै हास्यास्पद पनि छ ।
उता, नेकपा–माओवादीले यदाकदा वार्ताका लागि निकै लचकता दर्शाएजस्तो गरे पनि मूलत: सरकार र दलीय संयन्त्रसमक्ष तेस्र्याउँदै आएको उसका सर्त वा मागमा रत्तिभर लचकपन आएको अनुभूति गरिएको छैन । माओवादीको यस रवैयाले मोहन वैद्यहरू जुनसकै हालतमा पनि संविधानसभाको निर्वाचन हुन नदिने खेलकै खेलाडी त होइनन् भन्ने सवाल उब्जाएको छ । यसरी जब दुवै पक्ष आ–आफ्ना अडानप्रति सिद्धान्तत: अविचलित छन् भने ‘चुनाव त चाहेकै हो’ भन्दै देखावटीमा लचकताको कुरा गर्नु भयानक ढोंग र जनताको नजरमा धुलो छ्याप्न खोज्नुबाहेक अरू कही हुन सक्दैन । नेताहरूले मुलुक निर्वाचनमा होमिइसकेको दाबी जति नै गरे पनि उनीहरूको त्यो बोलीमा अन्तस्करणको लवज किमार्थ भेटिँदैन । तर, मङ्सिर ४ मै निर्वाचन सम्पन्न गरिछाड्ने दलीय दम्भ झन्–झन् चुलिदाो छ । विषत् आश्चर्यको विषय छ यो ।
यदि नेकपा–माओवादी निर्वाचनमा सहभागी हुँदैन भन्ने निष्कर्षमै दलहरू पुगेका हुन् भने चुनावपछिका दिनमा मोहन वैद्यहरूको स्पेस के हो त ? चुनावपछि उनीहरू त्यत्तिकै बिलाएर जान्छन् कि अन्य दलहरूले देशमा ‘राज’ चलाएको टुलुटुलु हेरी बस्लान् ? कि चुनावअघि तह लगाउन नसकेका प्रचण्डले त्यसपछि चाहिँ गुरु वैद्य एवम् उनका चेलाचपेटा वा सेनामेनालाई जादु गरेर वशमा पार्ने ग्यारेन्टी लिन सक्छन् ? यी सवालका आधारमा त अब भन्नैपर्छ कि या त मङ्सिरमा चुनाव नै हुँदैन र भएछ भने पनि मुलुक र जनताले चाहेको समाधान किमार्थ निस्कन सक्दैन । अर्बौं खर्च लगाएर यस्तो चुनाव गर्नु र नगर्नुको तुक के ? देश अत्यन्त असहज र गम्भीर अवस्थाबाट गुज्रँदा पनि आ–आफ्ना हठ त्यागेर दलहरू एकै ठाउँमा उभिन नसक्नु भनेको भावी नेपाल झन् कमजोर र अशान्त बन्ने कुराको द्योतक नै त हो ।

३० श्रावण २०७०, बुधबार १२:४६ मा प्रकाशित

प्रतिकृया दिनुहोस

Email Subscription

विशेष

सबै

भारतीय गुप्तचर प्रमुखहरु काठमाडौँमा, कहाँ बस्दैछन् ?

काठमाडौँ, २५ असार । भारतले आफ्ना सुरक्षा र गुप्तचर संस्थाका अधिकारीहरुलाई काठमाडौं पठाएको पाईएको छ । नेपालको सत्तारुढ दल नेपाल..

सिन्धुपाल्चोकमा बाढीः २ जनाको मृत्यु, १८ जना बेपत्ता

रासस, सिन्धुपाल्चोक, २५ असार । अविरल वर्षासँगै गएको पहिरोले सिन्धुपाल्चोकको बाह्रबिसे नगरपालिकाको जम्बुमा दुई..

पुरुष उत्पीडन:हिंसाको चपेटामा पुरुषपनि(दोश्रो श्रृङ्खला)

पितृसत्तात्मक पुरुष प्रधान समाजमा पुरुष हिंसा पनि हुन सक्छ भन्ने कुरा सोच्नु नै अनौठो लाग्न सक्छ। नेपाल जस्तो..

मन्त्री भट्टराईको प्रश्न, ‘विग्रह ल्याउन खोज्ने भारत ठीक कि मिलाउन खोज्ने चीन ?’

काठमाडौँ, २४ असार । सत्तारुढ दल नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी (नेकपा) भित्र देखिएको विवाद समाधानमा चिनियाँ राजदूत..

उपत्यकाका ३ जिल्लामा २६७ जना कोरोना संक्रमित

काठमाडौँ, २३ असार । काठमाडौं उपत्यकामा कोरोना भाइरस संक्रमितहरुको संख्या २६७ पुगेको छ । स्वास्थ्य मन्त्रालयका..